01Hoe het werkt
Hoe werkt een XML-sitemap?
Een XML-sitemap is een lijst met adressen in een vast formaat, vaak in de hoofdmap van je site, bijvoorbeeld als /sitemap.xml. Per pagina staat er het volledige adres en vaak de datum van de laatste wijziging. Een crawler leest de lijst en weet dan welke pagina's er zijn, ook pagina's waar weinig links naartoe gaan.
Het formaat is vastgelegd op sitemaps.org: een urlset met per pagina een url en een loc, en als extra lastmod, changefreq en priority. Eén bestand mag volgens Google hoogstens 50 MB of 50.000 adressen bevatten. Een grotere site splitst de lijst en maakt een sitemap-index: een sitemap van sitemaps.
Google gebruikt lastmod alleen als die datum consequent en controleerbaar klopt, en negeert priority en changefreq helemaal. Een sitemap is een hulpmiddel, geen opdracht: volgens Google helpt hij bij het vinden van adressen, maar garandeert hij niet dat alles wordt gecrawld of geïndexeerd. Zet er daarom alleen de canonieke adressen in die je in Google wilt zien.
02Een voorbeeld
Hoe ziet een XML-sitemap eruit?
In de praktijk ziet een XML-sitemap eruit als een rij adressen tussen tags. Hieronder een kleine sitemap van een verzonnen installatiebedrijf met twee pagina's. Bij de tweede pagina staan ook changefreq en priority, twee velden die je nog vaak tegenkomt, maar waar Google niet naar kijkt.
Een sitemap met twee pagina's
Voorbeeldhttps://www.example.nl/sitemap.xml
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><urlset xmlns="http://www.sitemaps.org/schemas/sitemap/0.9"> <url> <loc>https://www.example.nl/</loc> <lastmod>2026-09-12</lastmod> </url> <url> <loc>https://www.example.nl/cv-ketel-vervangen</loc> <lastmod>2026-09-28</lastmod> <changefreq>weekly</changefreq> <priority>0.8</priority> </url></urlset>- 1. De urlset met de naamruimte van sitemaps.org: zo weet een crawler welk formaat dit is.
- 2. Het volledige, canonieke adres van de pagina, met https. Geen varianten met filters of trackingcodes.
- 3. De datum van de laatste echte wijziging. Google gebruikt hem alleen als hij consequent en controleerbaar klopt.
- 4. changefreq en priority mogen volgens het protocol, maar Google negeert ze allebei.
03Waarom het ertoe doet
Waarom doet een XML-sitemap ertoe voor Google en AI?
Een XML-sitemap doet ertoe omdat hij Google helpt pagina's te vinden die het via links alleen laat of niet zou vinden: op een nieuwe site met weinig links van buiten, op een grote site, of bij pagina's diep in je menu. Met een kloppende lastmod ziet Google bovendien welke pagina's zijn veranderd.
Google noemt drie gevallen waarin je een sitemap nodig kunt hebben: een grote site, een nieuwe site met weinig externe links, en een site met veel video, afbeeldingen of nieuws. Een site van ongeveer 500 pagina's of minder die goed intern gelinkt is, heeft er volgens Google misschien geen nodig. Toch schrijft Google dat een site er in de meeste gevallen baat bij heeft.
Voor AI loopt de weg via dezelfde index. Om als link in AI Overviews of AI Mode te staan, moet een pagina volgens Google geïndexeerd zijn en met een fragment mogen verschijnen, en een pagina die Google niet vindt, kan het niet indexeren. Bij een nieuwe dienstpagina is de sitemap vaak de snelste manier om Google te laten weten dat ze bestaat. Hoe crawlers je site verder aflopen, staat bij wat is crawlen.
“Een sitemap maakt van een zwakke pagina geen sterke. Wel zorgt hij dat een goede nieuwe pagina niet onopgemerkt blijft omdat er nog geen link naartoe gaat.”
04Wat je ermee doet
Hoe maak en gebruik je een XML-sitemap?
Een XML-sitemap maak je niet met de hand: laat je websitesysteem of een plug-in hem bijhouden. Zorg dat er alleen canonieke pagina's in staan die je in Google wilt, zet het adres in robots.txt en dien hem in bij Google Search Console. Daar zie je ook of Google hem kon lezen.
- 1
Zoek je sitemap op
Probeer je domein met /sitemap.xml erachter, of kijk in je robots.txt naar de regel Sitemap.
- 2
Houd hem schoon
Alleen pagina's die werken, geen noindex hebben en canoniek zijn. Een omgeleide of verwijderde pagina hoort er niet in.
- 3
Meld hem aan
Zet hem in robots.txt met Sitemap: en het volledige adres, en dien hem in via het rapport Sitemaps in Search Console.
- 4
Controleer of hij gelezen wordt
Het rapport Sitemaps toont per sitemap wanneer Google hem voor het laatst las, of dat lukte en hoeveel pagina's Google erin ontdekte.
Veelgestelde vragen
Hoe ziet een sitemap eruit?
Een XML-sitemap is een tekstbestand met tags, net als HTML. Tussen urlset-tags staat per pagina een url-blok met het adres in loc, en vaak de datum van de laatste wijziging in lastmod. In de browser zie je een kale lijst, of een opgemaakte tabel als het bestand een stijlblad heeft. Een HTML-sitemap is iets anders: een gewone pagina met links, voor bezoekers.
Hoe maak je een sitemap?
Meestal hoef je hem niet zelf te maken: veel websitesystemen maken er automatisch een, of doen dat met een SEO-plug-in. Controleer wel wat erin staat, want alleen canonieke pagina's die in Google mogen horen erin. Heb je een eigen systeem, laat de sitemap dan bij elke publicatie opnieuw maken, met echte wijzigingsdatums.
Hoe kan ik mijn sitemap bekijken?
Open je domein met /sitemap.xml erachter in de browser, of zoek in je robots.txt naar de regel Sitemap: daar staat het adres. Een sitemap-index verwijst op zijn beurt naar de losse sitemaps. In Google Search Console zie je in het rapport Sitemaps welke sitemaps je hebt ingediend, wanneer Google ze las en of dat lukte.
Bronnen
- What is a sitemap · Google Search Central, gelezen op 30 september 2026Wanneer je een sitemap nodig hebt, en dat hij niet garandeert dat alles wordt gecrawld en geïndexeerd.
- Build and submit a sitemap · Google Search Central, gelezen op 30 september 202650 MB of 50.000 adressen per bestand; lastmod alleen als hij klopt; priority en changefreq negeert Google.
- Sitemaps XML format · sitemaps.org, gelezen op 30 september 2026Het protocol: urlset, url en loc verplicht; lastmod, changefreq en priority optioneel.
- Je sitemaps beheren met het rapport Sitemaps · Help voor Search Console, gelezen op 30 september 2026Per sitemap: laatst gelezen, status en het aantal ontdekte pagina's.
- AI features and your website · Google Search Central, gelezen op 29 september 2026AI Overviews en AI Mode: query fan-out, alleen getoond als het iets toevoegt, geen extra eisen, geen AI-bestanden of speciale schema-opmaak nodig.
Door Jaap Meijer, oprichter van AI DigitalsOver de auteurLaatst bijgewerkt: